pune padvidhar news : सर्वाधिक तीन वेळा आमदार प्रा. ग. प्र. प्रधान: महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात काही नेते सत्तेच्या बळावर मोठे होतात, काही नेते आपल्या राजकीय डावपेचांनी जनमानसावर छाप सोडतात; पण काही व्यक्तिमत्त्वे अशी असतात, ज्यांची खरी ओळख त्यांच्या विचारांतून, तत्त्वनिष्ठेतून आणि समाजाप्रती असलेल्या बांधिलकीतून निर्माण होते. प्रा. ग. प्र. प्रधान हे अशाच दुर्मीळ व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक!

pune padvidhar news : सर्वाधिक तीन वेळा आमदार प्रा. ग. प्र. प्रधान

पुणे पदवीधर मतदारसंघाचा इतिहास सांगताना प्रा. ग. प्र. प्रधान यांचे नाव आदराने घ्यावे लागते. कारण हा इतिहास केवळ निवडणुकांचा, विजयाचा आणि पराभवाचा नाही; तर तो महाराष्ट्रातील समाजवादी विचारांचा, बौद्धिक चळवळीचा, लोकशाही मूल्यांचा आणि तत्त्वनिष्ठ राजकारणाचा प्रवास आहे.

आज पुणे पदवीधर मतदारसंघ म्हटले की विविध राजकीय पक्षांचे उमेदवार, निवडणुकीतील चुरस, मतदारांचे गणित आणि सत्तेची समीकरणे डोळ्यांसमोर येतात. मात्र, या मतदारसंघाच्या इतिहासात एक काळ असा होता, जेव्हा वैचारिक भूमिका, अभ्यासपूर्ण मांडणी आणि सामाजिक बांधिलकी यांनाही तितकेच महत्त्व होते. या काळाचे प्रतिनिधित्व करणार्‍या नेत्यांमध्ये प्रा. ग. प्र. प्रधान यांचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

प्रा. ग. प्र. प्रधान हे महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ समाजवादी विचारवंत, शिक्षणतज्ज्ञ, लेखक आणि संसदीय परंपरेचा सन्मान करणारे नेते होते. त्यांचे व्यक्तिमत्त्व केवळ विधान परिषदेतील सदस्य म्हणून मर्यादित नव्हते. शिक्षण, समाजकारण, साहित्य, राजकीय विचार आणि लोकशाही मूल्ये या विविध क्षेत्रांमध्ये त्यांनी आपली वेगळी ओळख निर्माण केली.

त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे विचारांशी असलेली बांधिलकी. राजकारणात परिस्थितीनुसार भूमिका बदलणारे अनेक नेते दिसतात; मात्र विचारांच्या पायावर उभे राहून सार्वजनिक जीवन जगणार्‍या व्यक्तींची संख्या तुलनेने कमी असते. प्रा. प्रधान यांच्या कार्याकडे पाहताना त्यांच्या वैचारिक निष्ठेची जाणीव प्रकर्षाने होते.

समाजातील प्रश्नांकडे पाहण्याची चिकित्सक दृष्टी, लोकशाही व्यवस्थेबद्दलची आस्था आणि सार्वजनिक जीवनात मूल्यांना असलेले महत्त्व ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची वैशिष्ट्ये होती. शिक्षण हे केवळ नोकरी मिळवण्याचे साधन नसून माणसाला विचार करायला शिकवणारी शक्ती आहे, अशी व्यापक शैक्षणिक आणि सामाजिक दृष्टी त्यांच्या कार्यातून दिसून येते.

त्यांच्या राजकीय प्रवासात समाजवादी विचारसरणीचा प्रभाव महत्त्वाचा होता. समाजातील विषमता, लोकशाहीतील सामान्य नागरिकाचे स्थान आणि सार्वजनिक संस्थांची जबाबदारी या प्रश्नांकडे त्यांनी वैचारिक भूमिकेतून पाहिले. त्यांच्यासाठी राजकारण म्हणजे केवळ सत्ता मिळवण्याचे साधन नव्हते; तर समाजाच्या प्रश्नांना आवाज देण्याची आणि लोकशाही मूल्यांची जपणूक करण्याची एक महत्त्वाची जबाबदारी होती.

पुणे पदवीधर मतदारसंघ हा महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या विधान परिषद मतदारसंघांपैकी एक आहे. पुणे, सांगली, सातारा, कोल्हापूर आणि सोलापूर या भागांतील पदवीधर मतदारांच्या राजकीय सहभागामुळे या मतदारसंघाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले. अशा मतदारसंघात निवडून येण्यासाठी केवळ पक्षाची ताकद पुरेशी ठरत नाही. मतदारांशी असलेला संवाद, वैचारिक विश्वासार्हता, सार्वजनिक जीवनातील प्रतिमा आणि प्रश्न मांडण्याची क्षमता यांनाही महत्त्व असते.

प्रा. ग. प्र. प्रधान यांनी याच राजकीय परंपरेत आपले स्थान निर्माण केले. 1966 मध्ये पुणे पदवीधर मतदारसंघातून निवडून येत त्यांनी विधान परिषदेतील आपल्या प्रवासाला सुरुवात केली. त्यानंतर 1972 आणि 1978 मध्येही त्यांनी विजय मिळवला. त्यांच्या या सलग तीन विजयांमधून पदवीधर मतदारांशी निर्माण झालेल्या विश्वासाचे आणि त्यांच्या राजकीय कार्याच्या सातत्याचे दर्शन घडते. आजपर्यंत कुणीही सलग तीन वेळा या मतदार संघातून निवडून आले नाहीत. ग. प्र. प्रधान यांचा हा विक्रम आजही अबाधित आहे.

त्या काळातील राजकीय परिस्थिती आजच्या काळापेक्षा वेगळी होती. आजच्या प्रमाणे डिजिटल प्रचार, समाजमाध्यमांचा प्रभाव किंवा तात्काळ प्रसिद्धीची साधने उपलब्ध नव्हती. अशा वातावरणात मतदारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी प्रत्यक्ष संवाद, वैचारिक मांडणी आणि सार्वजनिक जीवनातील विश्वासार्हता महत्त्वाची ठरत असे.
या पार्श्वभूमीवर प्रा. प्रधान यांच्या विजयांकडे पाहिले, तर त्यांच्या राजकीय प्रवासाचे ऐतिहासिक महत्त्व अधिक स्पष्ट होते.

प्रा. ग. प्र. प्रधान हे 1966 ते 1984 या काळात महाराष्ट्र विधान परिषदेचे सदस्य होते. जवळपास अठरा वर्षांच्या या कारकिर्दीत त्यांनी राज्याच्या विधिमंडळातील कामकाजाचा अनुभव घेतला.

Author: Rajkiya Live

दिनेशकुमार ऐतवडे रा. समडोली ता. मिरज जि. सांगली हे गेल्या 25 वर्षांपासून पत्रकारिता क्षेत्रात आहेत. Bsc झाल्यानंतर शांतीनिकेतन मधून पत्रकारितेची पदवी घेतली. 1999 मध्ये त्यांनी लोकमत मधून आपल्या कामाला सुरुवात केली. त्यानंतर 1 एप्रिल 2000 ते 20 jully 2020 परेंत तरुण भारत च्या सांगली आवृत्ती मध्ये उपसंपादक पदावर काम केले. सध्या ते दैनिक जनप्रवास मध्ये उपसंपादक म्हणून काम करीत आहेत. राजकारण हा त्यांच्या मुख्य विषय आहे. सांगली, कोल्हापूर, आणि हातकणंगले लोकसभा मतदार संघावर त्यांनी भरपूर लिखाण केले आहे.