श्रावण महिना म्हटलं की वातावरणातच एक वेगळंच भक्तिभावाचं, सात्त्विकतेचं आणि संयमाचं नातं रुजलेलं असतं. निसर्गही जणू देवाच्या आराधनेला सजलेला – पावसाच्या सरी, हिरवीगार शेतं, मंदिरांतली मंत्रघोषणं आणि उपवासाच्या फराळाने भरलेली घरं. या पवित्र श्रावणात माणूस स्वतःच्या इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवून शरीर आणि मन निर्मळ ठेवण्याचा प्रयत्न करतो. पण, यंदाच्या श्रावणात घडलेल्या एका विचित्र पण विनोदी प्रसंगाने सगळ्यांचं लक्ष वेधून घेतलं आहे – आणि हा प्रसंग आहे, चक्क “शाकाहारी भूतांचा!”
श्रावणात शाकाहारी झालेलं भूत – अंधश्रद्धेचा विनोदी चेहरा आणि गंभीर संदेश
काळ्या ओढ्याच्या पुलावरचा ‘फराळाचा’ उतारा
सांगली जिल्ह्यातल्या आमणापूर-येळावी रस्त्यावरचा काळा ओढा – एकेकाळी हा रस्ता रात्रीच्या वेळेस कोणी धजावत नसे. कारण इथे दर काही दिवसांनी एखादा ‘उतारा’ दिसायचा – जिथे जिवंत कोंबड्याचं बळी, अंडी-मटण-दारू यांचा समावेश असलेली अघोरी पूजा केल्याचे पुरावे सापडायचे. गाडी थांबवून लोक नमस्कार घालायचे, काहीजण वाट बदलायचे, तर काही पाटीवरचा उतारा पाहून मनात धडकी भरून परत फिरायचे.
पण यंदा या अंधश्रद्धेच्या अंधाऱ्या पटांवर एक आश्चर्यकारक, आणि म्हटलं तर हसवणारा प्रकाशझोत पडला आहे. कारण या वर्षी श्रावणाच्या सुरुवातीलाच, या काळ्या ओढ्याच्या पुलावर जे पाहायला मिळालं, ते इतकं विचित्र आणि अद्भुत होतं की, सगळ्या गावाने डोळे चोळले.
उतारा झाला शाकाहारी!
या वेळेसच्या उताऱ्यात न मांसाहार होता, न रक्त. नव्हती कोंबडी, न बोकडाचं बळी. त्याऐवजी ठेवले होते – केळी, डाळिंब, सीताफळ, लिंबू, साखर आणि अगदी फराळातल्या चकल्या आणि लाडवांचाही समावेश! हे दृश्य पाहून अनेकांच्या चेहऱ्यावर भय नाही, तर गालांवर हसू पसरलं. “भुतांनीही आता श्रावण पाळायला सुरुवात केली वाटतं,” असा विनोद गावभर पसरला. काही तरुणांनी या घटनांचे फोटो काढून सोशल मीडियावर टाकले आणि लिहिलं – “आमचं भूत आता शाकाहारी झालंय!” दुसऱ्यानं कमेंट केली – “भूतं आता पर्यावरणपूरक झालीत, प्लँट बेस्ड डाएटवर गेलीत.”
हसत-हसवत अंधश्रद्धेवर प्रहार
या घटनेचं विनोदी रूप मनाला खुमासदार वाटतं, पण त्यामागे दडलेली अंधश्रद्धेची गंभीर छाया दुर्लक्षित करता येत नाही. या सगळ्या उताऱ्यांचा उद्देश एकच असतो – भीती निर्माण करणं, अज्ञात शक्तींना प्रसन्न करणं आणि अंधश्रद्धेच्या बळावर समस्यांना चमत्कारी उत्तर शोधणं.
भूतं खरंच श्रावण पाळत नाहीत, आणि उताऱ्यांमुळे कुणाचं नशीब सुधारत नाही. ही सगळी कर्मकांडं म्हणजे अज्ञानात आणि भीतीत गुरफटलेल्यांची धडपड आहे. विज्ञान सांगतं – समस्या विचारांनी सुटतात, उपचारांनी नाही तर डॉक्टरीने सुटतात, आणि भविष्य आपण घडवतो – उताऱ्यांनी नाही.
अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचं स्पष्ट आवाहन
अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीने या घटनेची दखल घेत स्पष्टपणे सांगितलं – “ही घटना जरी विनोदी वाटली, तरी तिचं मूळ अंधश्रद्धेत आहे. अशा प्रकारचे उतारे समाजात भीती पसरवतात आणि अज्ञानाला खतपाणी घालतात. समाजाला पुढे जायचं असेल, तर विज्ञान, शिक्षण आणि विवेक हाच एकमेव मार्ग आहे.”
आपणच आपलं भविष्य घडवतो
आजची ही शाकाहारी भुतांची गोष्ट आपल्याला एक सुंदर धडा देऊन जाते – की बदलाची सुरुवात कुठूनही होऊ शकते. एकेकाळी जे ठिकाण अघोरी शक्तींसाठी ओळखलं जायचं, तिथे आज लोक हसत आहेत, फोटो काढत आहेत आणि भय या शब्दाला विनोदात परिवर्तित करत आहेत. ही सुरुवात आहे – अंधश्रद्धेवर हसण्याची, तिची खिल्ली उडवण्याची आणि तिला बाजूला सारून विज्ञानाचं स्वागत करण्याची.
शेवटी, उताऱ्यांमुळे आयुष्य बदलत नाही, तो बदल घडतो आपल्या विचारांनी, कृतीने आणि शिक्षणाने. अंधश्रद्धेचा अंधार दूर करूनच आपण खरं प्रगतीचं उजेड पाहू शकतो.
“भूतं शाकाहारी झालीत” या विनोदातही एक सामाजिक आरसा आहे – जो आपल्याला दाखवतो की, अंधार कधीच दीर्घकाळ टिकत नाही. हसू, विचार आणि विज्ञान यांच्या प्रकाशात तो आपोआप नाहीसा होतो.
Author: Rajkiya Live
दिनेशकुमार ऐतवडे रा. समडोली ता. मिरज जि. सांगली हे गेल्या 25 वर्षांपासून पत्रकारिता क्षेत्रात आहेत. Bsc झाल्यानंतर शांतीनिकेतन मधून पत्रकारितेची पदवी घेतली. 1999 मध्ये त्यांनी लोकमत मधून आपल्या कामाला सुरुवात केली. त्यानंतर 1 एप्रिल 2000 ते 20 jully 2020 परेंत तरुण भारत च्या सांगली आवृत्ती मध्ये उपसंपादक पदावर काम केले. सध्या ते दैनिक जनप्रवास मध्ये उपसंपादक म्हणून काम करीत आहेत. राजकारण हा त्यांच्या मुख्य विषय आहे. सांगली, कोल्हापूर, आणि हातकणंगले लोकसभा मतदार संघावर त्यांनी भरपूर लिखाण केले आहे.
