samdoli news : आपली मुलं सांगलीला मोठ्या शाळेत घालायची आणि गावातल्या पोरांना घेवून पट टिकवाय : जून महिना उजाडला की वातावरणात एक वेगळीच लगबग निर्माण होते. नव्या शैक्षणिक वर्षाच्या स्वागतासाठी शाळांची दारे खुली होतात. नव्या दप्तराचा सुगंध, नव्या गणवेशाची उत्सुकता, नव्या वर्गाची ओढ आणि नव्या स्वप्नांची चाहूल प्रत्येक घरात लागलेली असते. पालकांच्या मनात मुलांच्या उज्ज्वल भवितव्याची स्वप्ने असतात, तर चिमुकल्यांच्या डोळ्यांत नव्या मित्रमैत्रिणींचे रंगीत विश्व आकार घेत असते.

samdoli news : आपली मुलं सांगलीला मोठ्या शाळेत घालायची आणि गावातल्या पोरांना घेवून पट टिकवाय

समडोळीतील शाळा प्रवेशाची शर्यत; प्रश्न केवळ पटसंख्येचा की विश्वासाचा?

मिरज तालुक्यातील समडोळी हे गाव शिक्षण, संस्कार आणि सामाजिक जाणीव यांसाठी संपूर्ण परिसरात आदराने घेतले जाणारे नाव आहे. सुशिक्षित नागरिक, प्रगत विचारसरणी आणि सामाजिक एकोप्यामुळे गावाने अनेक क्षेत्रांत वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. मात्र या प्रगत गावासमोर आज एक वेगळेच संकट उभे ठाकले आहे. ते म्हणजे घटती लोकसंख्या आणि त्यातून निर्माण झालेला विद्यार्थ्यांचा तुटवडा.

गेल्या दहा ते वीस वर्षांत गावाच्या विकासाचा वेग वाढला, परंतु लोकसंख्या वाढीचा आलेख मात्र अपेक्षित प्रमाणात चढला नाही. त्याचा थेट परिणाम गावातील शिक्षण संस्थांवर झाला आहे. समडोळीत असलेल्या दोन मोठ्या हायस्कूलसमोर आज अस्तित्व टिकविण्याचे आव्हान उभे आहे. पहिली ते दहावीपर्यंतचे वर्ग असलेल्या या शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांची संख्या घटत असल्याने शाळा व्यवस्थापन चिंतेत आहे.

परिस्थिती इतकी गंभीर झाली आहे की, शाळांचे संचालक, शिक्षक आणि शिक्षकेतर कर्मचारी पहाटेच्या अंधारातच घराबाहेर पडत आहेत. सकाळी सहा वाजताच विद्यार्थ्यांच्या शोधासाठी त्यांची धावपळ सुरू होते. पाचवीच्या उंबरठ्यावर असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या घरापर्यंत जाऊन त्यांची मनधरणी केली जात आहे. आमची शाळा सर्वोत्तम आहे, तुमच्या मुलाचे भविष्य येथेच उज्ज्वल घडेल अशा आश्वासनांची सरबत्ती सुरू आहे. प्रत्येक संस्था अधिकाधिक विद्यार्थी आपल्या शाळेत दाखल व्हावेत यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करत आहे.

मात्र या सगळ्या चित्राला एक वेदनादायी आणि विचार करायला लावणारी दुसरी बाजूही आहे. गावातील शाळांचे गुणगान गाणारे, त्यांची गुणवत्ता पटवून सांगणारे काही संचालक, शिक्षक आणि मुख्याध्यापक यांची स्वतःची मुले आणि नातवंडे मात्र सांगलीतील नामांकित शाळांमध्ये शिक्षण घेत असल्याचे वास्तव गावकर्‍यांच्या नजरेतून सुटलेले नाही.

जर गावातील शाळा इतक्याच दर्जेदार आणि गुणवत्तापूर्ण असतील, तर त्याच शाळांमध्ये या संस्थाचालकांची स्वतःची मुले का शिकत नाहीत? हा साधा पण अत्यंत महत्त्वाचा प्रश्न आता गावकर्‍यांच्या मनात घर करू लागला आहे. एका बाजूला मोठमोठ्या फी भरून आपल्या मुलांना शहरातील शाळांमध्ये पाठवायचे आणि दुसर्‍या बाजूला गावातील सर्वसामान्य, कष्टकरी आणि गोरगरीब पालकांना विविध आमिषे दाखवून त्यांच्या मुलांना आपल्या शाळेत प्रवेश घेण्यासाठी प्रवृत्त करायचे, ही विसंगती लोकांच्या चर्चेचा विषय बनली आहे.

शिक्षण ही केवळ संख्या वाढविण्याची स्पर्धा नाही; ती विश्वास निर्माण करण्याची प्रक्रिया आहे. पालकांचा विश्वास जिंकायचा असेल तर केवळ विद्यार्थ्यांच्या घरापर्यंत जाणे पुरेसे नाही, तर स्वतःच्या कृतीतूनही त्या विश्वासाची प्रचिती द्यावी लागते. आज समडोळीत सुरू असलेली प्रवेशासाठीची चुरस केवळ दोन शाळांमधील स्पर्धा नसून, ती गावाच्या शैक्षणिक मूल्यांची आणि समाजाच्या विश्वासाची एक कठोर परीक्षा ठरत आहे.

विद्यार्थ्यांची संख्या वाढविण्यासाठी प्रयत्न होणे आवश्यक आहे; परंतु त्या प्रयत्नांमध्ये प्रामाणिकपणा, पारदर्शकता आणि आदर्शत्व असेल, तरच शिक्षण संस्थांचे खरे सामर्थ्य सिद्ध होईल. अन्यथा पटसंख्या वाढेल कदाचित, पण समाजाच्या मनातील विश्वासाचा पट मात्र दिवसेंदिवस कमी होत जाईल.

Author: Rajkiya Live

दिनेशकुमार ऐतवडे रा. समडोली ता. मिरज जि. सांगली हे गेल्या 25 वर्षांपासून पत्रकारिता क्षेत्रात आहेत. Bsc झाल्यानंतर शांतीनिकेतन मधून पत्रकारितेची पदवी घेतली. 1999 मध्ये त्यांनी लोकमत मधून आपल्या कामाला सुरुवात केली. त्यानंतर 1 एप्रिल 2000 ते 20 jully 2020 परेंत तरुण भारत च्या सांगली आवृत्ती मध्ये उपसंपादक पदावर काम केले. सध्या ते दैनिक जनप्रवास मध्ये उपसंपादक म्हणून काम करीत आहेत. राजकारण हा त्यांच्या मुख्य विषय आहे. सांगली, कोल्हापूर, आणि हातकणंगले लोकसभा मतदार संघावर त्यांनी भरपूर लिखाण केले आहे.